۱. شمارش پایه: اعداد ۰ تا ۱۰
اعداد صفر تا ده، پایه و اساس ساخت تمام اعداد دیگر در زبان روسی هستند. برای شنیدن تلفظ صحیح، روی دکمهها کلیک کنید تا متن قرمز شده و صدا پخش شود:
- برای عدد ۱: مذکر (один)، مؤنث (одна)، خنثی (одно).
- برای عدد ۲: مذکر و خنثی (два)، مؤنث (две).
۲. اعداد ۱۱ تا ۱۹ (قاعده -надцать)
برای ساختن اعداد ۱۱ تا ۱۹، کافی است عدد پایه (۱ تا ۹) را به پسوند -надцать متصل کنید. این پسوند در روسی قدیم به معنای "رویِ دَه" بوده است.
- 11: Одиннадцать
- 12: Двенадцать
- 13: Тринадцать
- 14: Четырнадцать (دقت کنید حرف «e» آخر کلمه 4 حذف میشود)
- 15: Пятнадцать (علامت نرم حذف میشود)
- 19: Девятнадцать
۳. دهها، صدها و هزارها
دهگانها در روسی ترکیبی از اعداد پایه به علاوه پسوند -дцать (برای 20 و 30) یا -десят (برای 50 تا 80) هستند. دو استثنای مهم، اعداد 40 و 90 هستند:
| دهگان | عدد روسی | صدگان | عدد روسی |
|---|---|---|---|
| 20 | Двадцать | 100 | Сто |
| 30 | Тридцать | 200 | Двести |
| 40 (استثنا) | Сорок | 300 | Триста |
| 50 | Пятьдесят | 500 | Пятьсот |
| 90 (استثنا) | Девяносто | 1000 | Тысяча |
۴. قانون طلایی شمارش اشیاء در روسی
در زبان روسی، وقتی میخواهید اشیاء را بشمارید، کلمهای که شمرده میشود (معدود) بر اساس عدد قبل از خود تغییر پادژ میدهد. این یکی از حیاتیترین قوانین گرامری است:
۱. عدد ۱ (و اعداد ختم شده به ۱ مثل ۲۱، ۵۱ جز ۱۱):
اسم بعد از آن به صورت مفرد فاعلی (پادژ ۱ مفرد) میآید.
مثال: 21 год (۲۱ سال) / Один дом (یک خانه)
۲. اعداد ۲، ۳، ۴ (و اعداد ختم شده به آنها مثل ۲۲، ۵۴ جز ۱۲ تا ۱۴):
اسم بعد از آن به صورت مفرد اضافی (پادژ ۲ مفرد) میآید.
مثال: Три года (۳ سال) / Два дома (دو خانه)
۳. اعداد ۵ تا ۲۰ (و تمام اعدادی که به ۵ تا ۹ و ۰ ختم میشوند):
اسم بعد از آن به صورت جمع اضافی (پادژ ۲ جمع) میآید.
مثال: Пять лет (۵ سال) / Десять домов (ده خانه)
۵. صرف اعداد (تغییر اعداد در پادژهای ششگانه)
همانند اسامی و صفات، اعداد نیز در زبان روسی تصریف میشوند. یعنی وقتی عدد در جایگاه مفعول، ابزار یا مکان قرار میگیرد، پایانه آن تغییر میکند.
صرف عدد ۱ (Один)
عدد ۱ کاملاً شبیه به یک صفت رفتار میکند و بر اساس جنسیت اسمی که میشمارد، در ۶ پادژ تغییر میکند:
- فاعلی (پ۱): один (مذکر)، одна (مؤنث)
- اضافی (پ۲): одного (مذکر)، одной (مؤنث)
- مفعول واسطه (پ۳): одному (مذکر)، одной (مؤنث)
- ابزاری (پ۵): одним (مذکر)، одной (مؤنث)
- حرف اضافه (پ۶): об одном (مذکر)، об одной (مؤنث)
صرف اعداد ۵ تا ۳۰
خبر خوب! تمام اعداد ۵ تا ۳۰، صرفاً مانند اسامی مؤنث ختم شده به علامت نرم (مثل тетрадь) تصریف میشوند. یعنی در پادژهای ۲، ۳ و ۶ پسوند -и میگیرند و در پادژ ۵ پسوند -ью.
مثال برای عدد ۵ (Пять): پادژ فاعلی و مفعولی: пять | پادژهای ۲، ۳ و ۶: пяти | پادژ ۵: пятью.
۶. جدول مرجع صرف اعداد ۱ تا ۴
اعداد ۲، ۳ و ۴ الگوهای تصریفی خاص خود را دارند که در جدول زیر به صورت کامل آورده شده است:
| پادژها | عدد ۲ (Два/Две) | عدد ۳ (Три) | عدد ۴ (Четыре) |
|---|---|---|---|
| پادژ ۱ (فاعلی) | два (مذکر/خنثی) / две (مؤنث) | три | четыре |
| پادژ ۲ (اضافی) | двух | трёх | четырёх |
| پادژ ۳ (داتیو) | двум | трём | четырём |
| پادژ ۴ (مفعولی) | بیجان: مانند پادژ ۱ جاندار: двух |
بیجان: три جاندار: трёх |
بیجان: четыре جاندار: четырёх |
| پادژ ۵ (ابزاری) | двумя | тремя | четырьмя |
| پادژ ۶ (حرف اضافه) | о двух | о трёх | о четырёх |
۷. آزمون خودسنجی گرامر اعداد
روی پاسخ صحیح کلیک کنید تا نتیجه را ببینید:
۱. در جمله «من ۲۳ سال دارم» (Мне 23 ...)، کلمه سال به چه شکلی نوشته میشود؟
۲. کدام عدد دهگان در زبان روسی کاملاً بیقاعده و استثنا است و از ترکیب با дцать ساخته نمیشود؟
۳. شکل پادژ ۵ (ابزاری) برای عدد ۳ چیست؟ (مثال: با سه دوست)