آموزش جامع و تعاملی گفتن تاریخ و ساعت در زبان روسی

چگونه مثل یک نیتیو زمان را بپرسیم، ساعت‌های مختلف را بیان کنیم و تاریخ‌های تقویم را با فرمول‌های پادژ درست تلفظ کنیم؟

دپارتمان آموزش زبان روسی لینگواسیتی سطح علمی: متوسط زمان مطالعه: ۱۵ دقیقه
🔊
یادگیری با گوش دادن: روی آیکون بلندگوی آبی رنگ یا باکس‌های عبارات ضربه بزنید تا تلفظ دقیق روسی را بدون نیاز به اینترنت و به صورت آنی بشنوید.

۱. پرسیدن ساعت و اصول اولیه زمان در روسی

در زبان روسی برای پرسیدن «ساعت چند است؟» دو عبارت بسیار رایج و کاملاً هم‌ارز وجود دارد که می‌توانید در مکالمات روزمره استفاده کنید. برای شنیدن تلفظ روی کارت‌ها ضربه بزنید:

Который час? ساعت چند است؟ (کاتوری چاس)
Сколько времени? چقدر زمان گذشته؟ (اسکولکا وِری‌مِنی)

۲. بیان ساعت‌های رند و تغییرات کلمه «ساعت»

کلمه «ساعت» در روسی **Час** (چاس) نام دارد. به دلیل قواعد پادژ (شمارش اسامی بعد از اعداد)، پایانه این کلمه پس از اعداد مختلف تغییر می‌کند:

  • بعد از عدد ۱ از کلمه ساده Час استفاده می‌شود.
  • بعد از اعداد ۲، ۳ و ۴ کلمه به پادژ ۲ مفرد یعنی Часа تبدیل می‌شود.
  • بعد از اعداد ۵ تا ۱۲ کلمه به پادژ ۲ جمع یعنی Часов تبدیل می‌شود.
ساعت (عدد) عبارت روسی تلفظ صوتی معادل فارسی
ساعت ۱:۰۰ Один час آدین چاس ساعت یک
ساعت ۲:۰۰ Два часа دْوا چاسا ساعت دو
ساعت ۳:۰۰ Три часа تْری چاسا ساعت سه
ساعت ۵:۰۰ Пять часов پیات چاسُف ساعت پنج
ساعت ۱۲:۰۰ Двенадцать часов دْوینادتسات چاسُف ساعت دوازده

۳. فرمول‌های پیشرفته گفتن دقیقه (گذشته از... / مانده به...)

بیان دقیقه‌های غیر رند در روسی دارای دو فرمول جذاب و بسیار کاربردی است:

فرمول اول: نیم ساعت (ساعت و نیم)

در زبان روسی برای گفتن «نیم» از کلمه **Половина** (پالاوینا) استفاده می‌شود. برای مثال وقتی می‌خواهیم بگوییم «ساعت ۲:۳۰» است، در واقع می‌گوییم «نیمِ ساعتِ سوم» است! ساعت بعدی به صورت پادژ ۲ (صفتی) می‌آید:

- ساعت ۱:۳۰ Половина второго (نیمِ دومی / پالاوینا فْتارۆوا)
- ساعت ۴:۳۰ Половина пятого (نیمِ پنجمی / پالاوینا پیاتُوا)

فرمول دوم: مانده به... (بیست دقیقه به... / ربع به...)

برای گفتن زمان‌های مانده به ساعت بعدی، از حرف اضافه Без (بِز - بدونِ) به همراه دقیقه در پادژ ۲ و ساعت بعدی در پادژ ۱ استفاده می‌کنیم:

  • ساعت ۲:۴۵ (یک ربع به سه) Без пятнадцати три (بدونِ پانزده دقیقه، سه)
  • ساعت ۵:۵۰ (ده دقیقه به شش) Без десяти шесть (بدونِ ده دقیقه، شش)

۴. بخش‌های شبانه‌روز (صبح، ظهر، عصر، شب)

روسی‌زبانان به جای استفاده از سیستم ۲۴ ساعته یا AM/PM، بخش‌های شبانه‌روز را به انتهای ساعت اضافه می‌کنند. این کلمات به پادژ ۲ می‌روند و نقش مضاف‌الیه دارند:

Утра صبح (اوترا) - از ۴ تا ۱۲ صبح
Дня بعد از ظهر (دنیا) - از ۱۲ تا ۱۷ عصر
Вечера عصر (وِچِرا) - از ۱۷ تا ۲۴ شب
Ночи نصف شب (نوچی) - از ۲۴ تا ۴ صبح
مثال‌های ترکیبی ساعت و شبانه‌روز:
- ساعت ۸ صبح Восемь часов утра
- ساعت ۱۰ شب Десять часов вечера

۵. گفتن تاریخ دقیق تقویم (روز، ماه و سال)

بیان تاریخ تقویم در زبان روسی نیازمند به کارگیری چند قانون گرامری ظریف است:

الف) پرسیدن تاریخ امروز (امروز چندم است؟)

برای پرسیدن تاریخ امروز از کلمه پرسشی زیر استفاده می‌شود:

Какое сегодня число? (کاکویه سیوُدنیا چیسلو؟)

ب) پاسخ دادن به تاریخ (فرمول طلایی)

برای گفتن تاریخ، از **عدد ترتیبی خنثی** (چون کلمه Число خنثی است) به همراه **اسم ماه در پادژ ۲ (مجرور)** استفاده می‌کنیم:

  • اول ژانویه Первое января (پیِروُیه یانواری)
  • بیست و پنجم مه Двадцать пятое мая (دواتسات پیاتویه مایا)

ج) پرسیدن و پاسخ به «چه زمانی؟» (در چه تاریخی؟)

اگر بخواهیم بگوییم اتفاقی در چه تاریخی رخ می‌دهد (مثلاً: تولد من در دهم اوت است)، هم عدد ترتیبی و هم ماه باید به **پادژ ۲** بروند:

در دهم اوت Десятого августа (دیسیاتووا آوْگوستا)

۶. مکالمه کاربردی صوتی: هماهنگی برای قرار ملاقات

در این بخش مکالمه جذابی بین **آنا (Анна)** و **ایوان (Иван)** درباره زمان برگزاری کلاس یا قرار ملاقات شبیه‌سازی شده است. روی دکمه‌های پخش کلیک کنید تا صوت آن‌ها را بشنوید:

👩‍🦰 Анна (آنا)
Привет, Иван! Скажи, пожалуйста, сколько сейчас времени?
تلفظ: پری‌ویِت، ایوان! اسکاژی، پاجالوستا، اسکولکا سیچاس وِری‌مِنی؟
سلام ایوان! لطفاً بگو الان ساعت چنده؟
👨‍💼 Иван (ایوان)
Привет! Сейчас половина шестого вечера.
تلفظ: پری‌ویِت! سیچاس پالاوینا شِستووا وِچِرا.
سلام! الان ساعت پنج و نیم عصره (نیمِ ششم عصر).
👩‍🦰 Анна (آنا)
Отлично. А какое сегодня число?
تلفظ: آتلیچنا. آ کاکویه سیوُدنیا چیسلو؟
عالیه. امروز چندم ماهه؟
👨‍💼 Иван (ایوان)
Сегодня пятнадцатое декабря. А что?
تلفظ: سیوُدنیا پیِتنادتساتویه دیکابریا. آ شْتو؟
امروز پانزدهم دسامبره. چطور مگه؟
👩‍🦰 Анна (آنا)
Наш урок будет завтра, шестнадцатого декабря, в три часа дня.
تلفظ: ناش اوروک بودِت زافترا، شیست‌نادتساتووا دیکابریا، فْ تْری چاسا دنیا.
کلاس ما فردا، شانزدهم دسامبر، ساعت ۳ بعد از ظهر خواهد بود.

۷. خودآزمایی و تست سنجش تسلط

میزان تسلط خود بر مبحث ساعت و تاریخ روسی را بسنجید. برای دیدن پاسخ روی جعبه‌ها ضربه بزنید:

تمرین ۱: معادل عبارات «ساعت ۸ شب» و «ساعت ۱ ظهر» به روسی چیست؟

پاسخ:

  • ساعت ۸ شب: Восемь часов вечера .
  • ساعت ۱ ظهر: Один час дня .
تمرین ۲: معادل تاریخ «۲۲ آوریل» (امروز چندم است؟) به زبان روسی چیست؟

پاسخ:

شکل صحیح آن Двадцать второе апреля است.

علت: عدد ۲۲ ترتیبی به صورت خنثی (Двадцать второе) آورده شده و ماه آوریل نیز به پادژ ۲ مجرور (апреля) رفته است.

تمرین ۳: تفاوت معنایی و گرامری دو عبارت «Первое мая» و «Первого мая» در چیست؟

پاسخ:

  • عبارت اول یعنی «اول ماه مه» (در پاسخ به سوال: امروز چندم است؟)
  • عبارت دوم یعنی «در تاریخِ اول ماه مه» (در پاسخ به سوال: چه زمانی؟)